Inhoud

• Schoolverlaters_2007/2008

• Voorzorg schoolverlaters 2008/2009

• Schoolverlaters 2008/2009

• Overige begeleiding:
  - leerlingen met een OPDC verleden
  - leerlingen zonder een OPDC verleden

• Resultaten

• Overige relevante uitstroomgegevens

• Tenslotte

Schoolverlaters 2007/2008

Eind schooljaar 2007-2008 verlieten 88 leerlingen het OPDC.
Deze groep was samengesteld uit:
- 3 eerstejaars leerlingen (waarvan 3 naar 2 VMBO)
- 85 tweedejaars leerlingen (uitstroom veelal 3 VMBO)

Ook nu zien we dat de dalende tendens, waar het schoolverlaters uit leerjaar één betreft, zich voortzet. Het voor de hand liggende argument dat er sprake is van verzwaring van de problematiek wordt vaker gehoord, maar is voor zover wij weten nog nergens onderbouwd met een gedegen onderzoek.
Voor bijna de helft van deze schoolverlaters was de start van het schooljaar extra intensief. Het was voor het eerst dat er zo’n groot aantal OPDC leerlingen naar één school gingen. Zij startten op een nieuwe school, in een nieuw gebouw, in een nieuwe organisatie. Over de problemen die zij hebben ondervonden is al het nodige te doen geweest. Door de inzet van alle betrokkenen is ook van deze groep leerlingen 85% bevorderd naar het volgend schooljaar.
In de eerste periode van het verblijf op de nieuwe, grote school is vaak het welbevinden van de leerling een signaal over hoe het met de leerling gaat. Resultaten worden pas zichtbaar tijdens het eerste moment waarop alle cijfers centraal worden verzameld. Dit is het tussenrapport rond de herfstvakantie.
Wel hebben wij, vanuit de ervaring op het OPDC, onze aandacht in die eerste periode direct gericht op die leerlingen waarvan er het vermoeden bestond dat zij de overstap als zwaar zouden ervaren. Voor de hele groep schoolverlaters geldt dat wij voor 52 leerlingen actie hebben moeten ondernemen.
- 22 keer werd de hulp ingeroepen door de school
- 7 keer werd er hulp gevraagd door de leerling zelf
- 9 keer deden de ouders een beroep op ambulante begeleiding
- 14 keer nam de ambulant begeleider het initiatief tot hulp

Van deze groep geschakelde leerlingen was de begeleiding
27 maal incidenteel
25 maal intensief

Ondanks alle zorg en aandacht is het ook dit jaar niet gelukt alle leerlingen naar het volgende, soms laatste, jaar van het VMBO te begeleiden/bevorderen.
Voor 10 leerlingen de overstap te groot. Voor deze 10 leerlingen hebben we mee helpen zoeken naar een passend vervolg.
Zo maakten 2 leerlingen na toestemming van de PCL-smal een overstap naar het PrO,
gingen 3 leerlingen met ontheffing van de LPA een traject in van werken en leren op het MBO en
hebben we voor 1 leerling via BAP getracht een passend traject van begeleiding, werken en leren te initiëren.
3 leerlingen zijn gedoubleerd en
1 leerling werd via de PCL-smal verwezen naar Keerpunt.

Opvallend blijft, dat ondanks de bekendheid van de mogelijkheid van ambulante begeleiding en de bekendheid van de ambulant begeleiders bij leerlingen en ouders, het initiatief tot begeleiding veelal komt van de school of op initiatief van de ambulant begeleiders.
Van de 76 leerlingen die instroomden in een jaarklas van het VMBO hebben er dus 10 het volgend schooljaar niet gehaald. (13%). Voor dit schooljaar betekent het een iets positiever resultaat, zeker gezien de omstandigheden waarin een grote groep van deze leerlingen heeft moeten werken, dan van de groep leerlingen die het vorig schooljaar hun start maakten binnen het VMBO.
De 3 naar VMBO 2 geschakelde leerlingen hebben het bijzonder goed gedaan. Allen zijn bevorderd en 1 leerling is zelfs overgestapt van tl 2 naar havo 3.

Voor het komende schooljaar zal via het project “Bridging” getracht worden nog dichter op de leerling in de nieuwe situatie te zitten doordat er meer uren vrijkomen voor ambulante begeleiding. Dit kan bijdragen aan beter, sneller, overleg als dat voor een leerling noodzakelijk is. Er zijn al afspraken gemaakt over het bijwonen van de vergaderingen van het ZAT en andere leerling-besprekingen, dus meer dan alleen de rapportvergaderingen.
Het resultaat van dit project zal een positieve wijziging moeten opleveren van het percentage “geslaagde” geschakelde leerlingen.

 

 

Voorzorg schoolverlaters 2008/2009

Naast het didactische en pedagogische proces dat in klassen op het OPDC plaatsvindt heeft er de laatste jaren binnen dit OPDC een intensivering van het proces rond de keuze van de beroepsrichting plaatsgevonden.
Op didactisch gebied zijn er op dit moment nog een aantal knelpunten gesignaleerd waarover overleg plaats vindt en die voor de komende groep schoolverlaters hopelijk opgelost zijn. Dit betreft de aansluiting met de leerstof van klas 3 op het gebied van
Engels woordenschat
Natuur- en Scheikunde basisbegrippen
Door goed overleg met de ontvangende scholen hebben we vorig jaar dit knelpunt bij wiskunde weten weg te werken. Er is dus goede hoop dat door onderlinge afstemming ook deze hobbels genomen kunnen worden.

Het hele proces om tot de keuze van een juiste beroepsrichting te komen speelt zich voor een groot deel af op het OPDC: de OSB-lessen. Een kleine groep van 48 leerlingen gaat, verdeeld over 4 groepen van 12 leerlingen, 6 keer naar het van der Mey omdat daar vakspecifieke lessen kunnen worden gegeven die binnen het OPDC niet haalbaar zijn. Een andere groep van 48 leerlingen gaat om dezelfde reden en op gelijke wijze naar het AOC. Verder wordt bij elke potentiële schoolverlater een beroepsinteresse test afgenomen.
Na de cyclus van oriënterende lessen en de test wordt de keuze van de leerling vastgelegd en met ouders besproken. Ook wordt gekeken of de beroepskeuze past bij de mogelijkheden van de leerling. De aanvullende geschiktheidtest kan de argumentatie verder onderbouwen.
Bij dit hele proces speelt de ambulante begeleider alleen een rol als het gaat om de begeleiding van de leerlingen die de lessen op het van der Mey volgen, omdat deze groep door een ambulant begeleider wordt vergezeld.
Verder vindt er overleg plaats als er over het vervolgtraject vragen zijn bij leerling, mentor of ouders.

Ook dit jaar moest in een enkel geval de overstap op een voor de leerling-specifieke wijze worden voorbereid. Het betrof dit jaar 2 eerstejaars leerlingen. Eén ontwikkelde zich zo positief dat hij al in maart voor een proefperiode geschakeld kon worden. Deze overstap verliep dusdanig dat de leerling zijn verblijf op de VMBO-school heeft gecontinueerd en aan het eind van het schooljaar regulier is bevorderd naar een 2^e klas. Voor de ander was een traject van kennismaken en weten waar je terecht komt al voldoende om rustig de vakantie in te gaan en vol vertrouwen te starten op de nieuwe school.

Voor één leerling, die ook aan het eind van leerjaar 2 niet goed schakelbaar was, gaat na overleg met BAP en OPDC, een traject in samenwerking met BAP beginnen. Deze hele nieuwe vorm van samenwerking is voorbereid en in gang gezet en wordt in het nieuwe schooljaar verder ingevuld.

 

 

Schoolverlaters 2008/2009

 

Bijna al deze schoolverlaters stroomden uit naar de bovenbouw van het VMBO.
Opvallend is dat de uitstroom naar klas 2 VMBO nu al twee jaar achter elkaar bijna niet meer voorkomt. (Ook dit jaar maar 3 leerlingen). Zoals al eerder vermeld zijn er wel allerlei ideeën over het ontstaan van deze verandering in de uitstroom, maar het blijft voorlopig bij vermoedens.
Hoewel het aantal schoolverlaters dit schooljaar (2008/2009) licht is gedaald, is het aantal leerlingen dat uitstroomt naar een 3^e VMBO klas wel sterk afgenomen in vergelijking met vorig schooljaar.
De slechts lichte daling bij het totale aantal schoolverlaters is vooral toe te schrijven een grote groep eerstejaarsleerlingen waarvoor het niet raadzaam was ze nog langer op het OPDC te houden. Zij werden veelal verwezen naar een cluster 4 school of naar Keerpunt. Dit jaar was het voor 4 tweedejaarsleerlingen (nog) niet mogelijk de overstap naar VMBO te maken. Tijdens het huidige schooljaar (2009/2010) zal er aan worden gewerkt deze leerlingen alsnog een plek te geven binnen het reguliere VMBO.

 

 

Overige begeleiding

Leerlingen met een OPDC verleden

Oud-leerlingen
De vraag om hulp verschuift in het tweede jaar van het verblijf van OPDC leerlingen binnen het reguliere VMBO. Het is opvallend vaak de leerling zelf die contact zoekt en met een hulpvraag komt. Ook volgens de cijfers is het vierde jaar een lastig jaar. Het aantal succesvolle OPDC leerlingen neemt in dit examenjaar duidelijk af. Door toegankelijker te zijn, frequenter op de school aanwezig, hopen wij ook deze groep leerlingen de hulp te geven die ze nodig hebben om de eindstreep, hun diploma, te halen. Van de 10 leerlingen uit deze groep die intensief zijn begeleid hebben er 8 hun diploma gehaald. Bij 3 anderen was minder intensieve begeleiding al voldoende om de laatste hobbel met succes te nemen.

Bij een aantal leerlingen was het positief afronden van het VMBO niet haalbaar, ondanks hulp van docenten en steun van ambulante begeleiding. De meesten van deze leerlingen vervolgen hun opleiding dan via een ROC. De warme overdracht, een vrij intensief traject, werd omdat het OPDC leerlingen betrof uitgevoerd door de ambulant begeleider. Zo kregen 6 leerlingen een plek binnen deze kolossale onderwijsinstelling na een gesprek met de nieuwe mentor en de leerling.

Thuiszitters
Binnen de groep schoolverlaters gaat een flink contingent naar een vorm van cluster 4 onderwijs. Bij een viertal leerlingen is de overstap gemaakt tijdens het schooljaar. Bij deze vier leerlingen is er een periode geweest dat zij thuis zaten. Er is toen gezorgd voor begeleiding bij het maken van huiswerk thuis. Hierdoor bleef de relatie met de school gedeeltelijk intact. Dit maakte het afhandelen van allerlei administratieve formaliteiten een stuk eenvoudiger.

 

Leerlingen zonder een OPDC verleden

Via de PCL-smal worden er ieder jaar VMBO leerlingen naar het OPDC verwezen. In eerste instantie voor nader onderzoek, vaak resulterend in plaatsing. Behalve de administratieve afhandeling in eerste instantie te coördineren was er dit jaar bij een aantal leerlingen het verzoek wat intensiever bij deze procedure betrokken te zijn. Dit betrof gesprekken met de school van herkomst, met ouders en met de leerling zelf. Bij deze leerlingen werd het onderzoek gevolgd door een plaatsing.

Ook dit jaar werd er door de Loot-afdeling van het W. Blaeu een beroep gedaan op extra hulp voor een aantal sportleerlingen. Door de vele gemiste lessen was het programma van vooral wiskunde, ondanks de hulp vanuit de school zelf te zwaar voor ze. Met wat extra hulp bij wiskunde behaalden ze goede resultaten en werden zonder onvoldoende voor wiskunde bevorderd naar de volgende klas.

 

Begeleiding 2008/2009:

Het jaar in cijfers:

		Intensief		Incidenteel
“Preventieve” AB	11	5		6
AB (1e jaar)	52	25		27
AB (2e jaar of ouder)	17	10		7
Stage	0			0
REC 4 procedure	5			5
Plaatsing zij-instr.	3			3
begeleiding gastlessen	2			2
begeleiding naar ROC	6			6

Totaal van het aantal contacten: 96
Het aantal contacten is in vergelijking met vorig schooljaar toegenomen. Mogelijk is dit een gevolg van de extra uren ambulante begeleiding die het hele jaar beschikbaar waren.

 

Overige relevante uitstroomgegevens
 

Schooljaar	Totaal aantal ll	Aantal schoolverlaters	VMBO 1	VMBO 2	VMBO 3	Naar ROC
1999-2000	124	72(58%)	10	42	9	4
2000-2001	120	74(62%)	8	33	18	2
2001-2002	138	82(59%)	11	16	31	2
2002-2003	140	84(60%)	9	20	40	7
2003-2004	154	91(59%)	6	20	57	1
2004-2005	163	102(62%)	__	18	65	1
2005-2006	164	88(53%)	__	17	58	1
2006-2007	165	90(53%)	1	11	63	2
2007-2008	166	88(53%)	__	3	73	2
2008 2009	164	83(50%)	----	3	64	1

We kunnen dus opmerken dat de uitstroom de laatste 4 jaar redelijk stabiel is. Het aantal leerlingen dat uitstroomt vanuit klas 1 loopt terug. Het aantal leerlingen dat de overstap maakt vanuit leerjaar 2 naar 3 VMBO schommelt maar licht. Dit impliceert dat de uitstroom dit schooljaar naar “overige bestemmingen” is toegenomen.

 

 

Aan het eind van het VMBO

Jaar	Schoolverlaters	VMBO	Elders*	Geslaagd	Percentage
82/83	43	42	1	26	62 %
83/84	54	51	3	31	60 %
84/85	48	48	-	25	52 %
85/86	44	39	5	23	58 %
86/87	33	33		23	69 %
87/88	35	29	6	21	72 %
88/89	33	30	3	25`	83 %
89/90	38	34	4	28	86 %
90/91	35	32	3	28	88 %
91/92	35	29	6	25	79 %
92/93	38	35	3	31	89 %
93/94	32	28	4	22	79 %
94/95	40	38	2	31	82 %
95/96	48	39	9	35	90 %
96/97	43	37	6	29	78 %
97/98	48	40	8	28	70 %
98/99	58	57	1	44	77 %
99/00	72	62	10	42	66 %
00/01	74	59	15	41	69 %
01/02	82	58	24	40	67 %
02/03	84	69	15	53	76 %
03/04	91	83	8	68	82 %
04/05	102	83	18	64	77 %
05/06	88	75	13	60	80%
06/07	90	75	14	61	80%nog 5 leerlingen moeten examen doen in 201
07/08	88	76	12
08/09	83	67	14

*) Hiermee worden die leerlingen bedoeld die uitstromen naar en vorm van onderwijs waar geen VMBO diploma behaald kan worden . ( Bijvoorbeeld: Praktijk Onderwijs, ROC, internaatplaatsing of plaatsing op een Rec school)

 

 

Ten slotte

Als we de resultaten van de opeenvolgende jaargangen bekijken in zowel het eerste jaar dat een leerling binnen het VMBO geplaatst is en het tweede jaar, vaak het examenjaar, zien we een daling van het succes. Ligt het slagingspercentage in het eerste jaar VMBO (klas 2 en 3) zo rond de 90%, het aantaal leerlingen dat gediplomeerd het VMBO verlaat ligt rond de 80%.
Voor het volgend schooljaar zal naast de extra aandacht voor de eerste maanden van de overstap (Bridging) ook de groep leerling die aan hun tweede VMBO jaar bezig zijn extra zorg nodig hebben. Uit de resultaten blijkt dat het halen van de volgende klas niet automatisch inhoudt dat het tweede jaar in het VMBO ook succesvol zal verlopen.

Een mogelijkheid om de gang van de leerling in zijn/haar gang door het VMBO in de gaten te houden ligt in de afspraken die gemaakt zijn om, nu er wat meer tijd is, ZAT vergaderingen en leerling-besprekingen bij te wonen. Dit komt de snelheid van reageren te goede.

Nog steeds vindt er, ondanks alle voor bereiding en voorlichting bij een aantal leerlingen een verandering plaats in de gekozen beroepsrichting. Gelukkig kan in heel veel gevallen het verzoek om wijziging nog gehonoreerd worden, mits er ruimte is in de nieuw gekozen opleiding en de leerling niet te lang wacht met het aangeven van de nieuwe voorkeur. Op een aantal scholen heeft men oog voor deze spijtoptanten en draait er tot de kerstvakantie nog een soort PSO carrousel in klas 3. Definitief en onherroepelijk wordt de keuze vanaf de Kerstvakantie. Dit geldt ook voor determinatie van het nivo. Tot de Kerst zijn hier ook nog mogelijkheden.

Door het aanwezig-zijn op locatie: de school, is de toegankelijkheid voor en van de collega’s binnen het VMBO vergroot. Voor een aantal docenten is de verschijning van de ambulant begeleider bijna een vanzelfsprekendheid. Voor een aantal nieuwe, vaak jongere collega’s, moet de plek van de ambulant begeleider soms worden toegelicht. Daarom hebben wij aan het begin van dit schooljaar voor het totale team van onze twee grootste “afnemers” reden, doel en werkwijze van de ambulante begeleiding vanuit het OPDC toegelicht. Los van de zorgstructuur binnen de school weet nu iedere docent de ambulant begeleider te vinden. Dit werkt positief, want binnen de zorgstructuur van de school is het de leerkracht voor de klas die signaleert en begeleidt. Dus een onmisbare schakel in de zorgketen rond de leerling.

Voor het komende schooljaar zijn de speerpunten:

• Werken aan positiever resultaat bij onze geschakelde leerlingen in hun eerste jaar binnen het VMBO

• Optimaliseren van de warme overdracht

• Betere afstemming/aansluiting bij de AVO vakken in het VMBO

• Onderzoek naar de grotere uitval in het examenjaar van oud-OPDC leerlingen

• Verbeteren van het OSB programma

• Zoeken naar mogelijkheden om de samenwerking met ouders te intensiveren.

Het resultaat van de inzet van alle betrokkenen bij het werken met deze prioriteitenlijst zal worden vermeld in het volgende jaarverslag.