PO/ VO Noord-Kennemerland

Aanmelding en Plaatsing Voortgezet Onderwijs

Januari 2012

Download dit document als: PDF - DOC 

Overstappen naar het Voortgezet Onderwijs  in Noord-Kennemerland

In  het laatste jaar van het (speciaal) basisonderwijs wordt de overstap naar het voortgezet onderwijs voorbereid. Die doorstroom is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs (POVO)-overleg) werken samen aan een duidelijke, overzichtelijke procedure. Alle afspraken die men door het gehele jaar heen maakt, worden in deze brochure bijeen gebracht.

De brochure is bedoeld voor de besturen Primair Onderwijs in Noord-Kennemerland, de (speciale) basisscholen en de afdelingsleiders van de brugklassen in het Voortgezet Onderwijs. De brochure komt in plaats van de brieven die de afgelopen schooljaren namens het POVO verzonden werden.

Informatie over de VO-scholen, het onderwijsaanbod, de open avonden etc. treft u aan in de Regiogids, die het VO jaarlijks in oktober uitbrengt. De regiogids ondersteunt het keuzeproces van ouders en leerlingen. Deze brochure ondersteunt de weg naar de aanmelding en vervolgens naar de plaatsing.

Hoe komt het advies van het (speciaal) basisonderwijs tot stand?

De advisering gaat aan de aanmelding vooraf. Het (speciaal)basisonderwijs brengt een eigen advies uit. De school heeft langdurige ervaring met de leerling en beschikt over uitgebreide gegevens vanuit het leerlingvolgsysteem. Wettelijk verplicht is de ondersteuning van dit advies door een onafhankelijk verkregen oordeel. De meeste scholen in Noord-Kennemerland doen mee aan de Centrale Toetsing, sommige aan Aanvullende Toetsing gecombineerd met de CITO-eindtoets en enkele scholen nemen alleen de CITO-eindtoets af. Het VO gaat er vanuit dat het uiteindelijke advies in februari bij alle ouders bekend is. Het (speciaal) basisonderwijs tekent het advies op in het adviesformulier (zie bijlage 1).

Toetsing in het eindjaar

De procedure  gaat lopen vanaf september. De toetsing wordt afgenomen door een gespecialiseerde aanbieder: School&Onderwijs Service (SOS).

Centrale toetsing

Aan de Centrale Toetsing nemen alle schoolverlaters deel van een (speciale) basisschool. De leerlingen worden getoetst op de eigen schoollocatie. Centrale Toetsing bestaat uit drie onderdelen:

- NIO (Nederlandse Intelligentietest voor het Onderwijs);

- Drempelonderzoek (begrijpend lezen, spelling en inzichtelijk rekenen), technisch lezen wordt afgenomen met de Drieminuten toets;
- Leer Motivatie Test, onderzoek naar sociaal-emotionele factoren.

De afname vindt in de periode september / november plaats. Van de onderzoeken wordt verslag opgemaakt, waarbij de toetsresultaten gezamenlijk leiden tot één advies. De afname, advisering aan de scholen, verslaglegging en toelichting berusten bij  de toetsafnemer SOS.

Aanvullende toetsing

Aanvullende Toetsing houdt in dat alleen de zorgleerlingen getoetst worden op de eigen schoollocatie. Het (speciaal) basisonderwijs selecteert. Onder zorgleerlingen verstaan we leerlingen, waarvan verwacht wordt dat zij bij de VMBO-opleiding leerwegondersteuning nodig hebben. Of dat de leerlingen mogelijk zijn aangewezen op het Orthopedagogisch en Didactisch Centrum of op het Praktijkonderwijs (zie bijlage 2). De toetsonderdelen zijn gelijk als bij de Centrale Toetsing. De toetsmaand is januari. De coördinatie berust bij het Samenwerkingsverband VO, de uitvoering bij SOS.

Centrale en Aanvullende Toetsing: rapportage en advies

Van de onderzoeken wordt verslag opgemaakt, waarbij de toetsresultaten gezamenlijk leiden tot één advies. SOS geeft telefonisch toelichting op de adviezen. Als verder overleg over de uitslagen tussen school en toetsbureau nodig is, dan kunnen daar met SOS aparte afspraken over gemaakt worden. In een enkel geval kan de uitslag van het onderzoek afwijken van de schoolgegevens. Onder strikte voorwaarden kan een hertest aangeboden worden. Dit op basis van significant afwijkende gegevens uit het leerlingvolgsysteem van de basisschool.

Bij de bespreking van de adviezen tussen de (speciale) basisschool en het voortgezet onderwijs, prevaleert het advies van de (speciale) basisschool. Het kan zijn dat dit advies bij het VO vragen oproept. Vervolgens vindt er een gesprek plaats met het (speciaal) basisonderwijs (warme overdracht).

Dyslexie

De NIO is geschikt om af te nemen bij dyslectische leerlingen zelfs als er grote achterstanden zijn op het gebied van Technisch Lezen. Er hoeven geen grote stukken tekst gelezen te worden en spelling komt helemaal niet voor in de NIO.

Uit recent onderzoek is gebleken dat dyslectische leerlingen het niet slechter doen op de NIO dan niet-dyslecten. Hun totaalscore wijkt niet af, wel kent hun profiel in veel gevallen een andere opbouw. Dyslectische leerlingen kunnen gebruik maken van vergroot materiaal. Zowel het testboekje als het antwoordformulier hebben vergrote letters. Het geven van extra tijd is niet mogelijk. De NIO is namelijk genormeerd op tijd. Indien dyslectische leerlingen wel meer tijd zouden krijgen, valt hun score niet te vergelijken met die van andere leerlingen.

Als een leerling echt niet kan lezen, (dle feitelijk van 0 tot 5 maanden), is overleg met het Samenwerkingsverband VO nodig. De afname van een andere toets behoort tot de mogelijkheden.

De CITO-eindtoets

Deze toets wordt in 2012 op 7, 8 en 9 februari afgenomen. In de eerste week van maart is de uitslag bekend. De basisscholen kunnen enkele weken voor de aanmeldingsweek bij het VO de uitslag combineren met hun eigen advies.

Leerlingen die op de CITO-eindtoets een standaardscore van 520 of lager hebben en niet aan AT hebben meegedaan, worden door het VO als nog aanvullend getoetst (op dezelfde manier als bij Centrale en Aanvullende Toetsing). De reden hiervan is dat deze leerlingen vrijwel altijd leerwegondersteuning behoeven. En om deze ondersteuning te verkrijgen is toetsing met een geselecteerd instrumentarium nodig. SOS gebruikt dit instrumentarium.

De Aanmeldingsweek

Ten behoeve van de instroom in schooljaar 2012-2013 vindt van 2 tot en met 16 maart 2012 de aanmeldingsweek plaats. De ouders melden hun kind(eren) aan bij de VO-school die de voorkeur heeft gekregen.
Ouders nemen minimaal mee:
- adviesformulier (speciaal) basisonderwijs;
- burgerservicenummer;
- kopie van het identiteitsbewijs of een uittreksel uit het bevolkingsregister.
De ouders vullen een aanmeldingsformulier van de VO-school in en geven daarmee het VO tevens toestemming om bij het (speciaal) basisonderwijs gegevens  op te vragen.

Het Onderwijskundig Eindrapport

Het onderwijskundig eindrapport wordt in de aanmeldingsweek niet meegenomen. De VO-school zal zo spoedig mogelijk na de aanmelding de (speciale) basisschool om informatie verzoeken. Die informatie bestaat in ieder geval uit het Onderwijskundig Eindrapport. In een aantal gevallen stuurt het (speciaal) onderwijs aanvullende gegevens mee.

Om voldoende tijd te hebben voor warme overdrachtsgesprekken tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs, is het belangrijk om tijdig te beschikken over het Onderwijskundig Eindrapport. Uiterlijk in de tweede week van april wil het voortgezet onderwijs over de rapporten beschikken.

Er zijn verschillende mogelijkheden. In een aantal gevallen kan het basisonderwijs uit het eigen leerlingvolgsysteem een onderwijskundig eindrapport halen, dat digitaal verzonden wordt naar het VO. De oude mogelijkheid van schriftelijke verzending van onderwijskundige eindrapporten bestaat ook nog steeds. Hoe de basisschool ook verzendt, de ouders zullen het rapport hebben ingezien en een kopie hebben ontvangen.

Voor zowel digitale als schriftelijke rapporten geldt, dat er slechts één onderwijskundig eindrapport in omloop kan zijn. Als het (speciaal) basisonderwijs een tweede verzoek krijgt van het VO, wordt altijd direct contact opgenomen met de ouders. Het VO zal de onderwijskundige eindrapporten alleen accepteren van de basisscholen en niet van de ouders.

Eenduidige advisering

Zowel bij het adviesformulier als bij het Onderwijskundig Eindrapport wordt een eenduidig advies uitgebracht. Daarbij bestaat uiteraard de mogelijkheid het advies te nuanceren. Dus HAVO in plaats van VMBO T/ HAVO of HAVO/VWO. De eenduidige advisering voorkomt verschillende interpretaties van het advies bij de aanmelding en bij de toelating.

Vroegtijdige aanmelding  bij OPDC en PrO

Als de (speciale) basisschool weet dat het OPDC of het Praktijkonderwijs het beste past bij de ontwikkeling van de leerling, is het niet verstandig te wachten tot de aanmeldingsweek. Ouders kunnen vanaf 1 oktober reeds aanmelden bij het OPDC en de beide scholen voor Praktijkonderwijs De Viaan en De Polsstok.

Overstap van leerlingen met specifieke hulpbehoeften

Bij de aanmelding van een beperkt aantal leerlingen met gedragsproblemen doet zich de laatste jaren een probleem voor. Voor deze leerlingen kan het noodzakelijk blijken een clusterbeschikking aan te vragen (doorgaans cluster 4). Om veelal begrijpelijke redenen is de beschikkingsaanvraag niet gedaan. De aanvraagprocedure vergt ook heel veel inspanningen. Om zo kansrijk mogelijk over te stappen en om verwachte problemen in het voortgezet onderwijs voor te zijn, is het in een aantal gevallen raadzaam om een rugzak aan te vragen.

Het Voortgezet Onderwijs heeft voor de overstap van leerlingen met specifieke hulpbehoeften een overlegorgaan in het leven geroepen: de Permanente Commisie Leerlingzorg POVO.  Het (speciaal) basisonderwijs kan aan deze commissie advies vragen. Veelgestelde vragen zijn: is deze leerling meer op het OPDC georiënteerd dan op het VSO, kan deze leerling met zware leerstoornissen toch naar de VMBO T-opleiding, is deze leerling aangewezen op Praktijkonderwijs of is VMBO BB haalbaar.

Inschrijving

Zo gauw de Onderwijskundige Eindrapporten verwerkt zijn, start het VO de toelatings-procedure. Deze wordt afgesloten met een inschrijving.

De Toelatingscommissie besluit na ontvangst van het Onderwijskundig Eindrapport over de toelaatbaarheid. In veel gevallen geven de feitelijke gegevens vrijwel direct de doorslag. De Toelatingscommissie kan ook tot de conclusie komen dat nader overleg nodig is. Of dat er nog enkele overblijvende vragen zijn.

Als de Toelatingscommissie afwijst, worden de ouders en de basisschool direct in kennis gesteld door middel van de afwijzingsbrief. Tegen de afwijzing kunnen de ouders bezwaar aantekenen. Bij afwijzing wijst het VO de ouders altijd op de bezwaarprocedure.

Hoewel de ondersteuningsplicht pas op 1 augustus 2013 in werking treedt, is het ook nu al de gewoonte om een advies te geven over aanmelding bij een school die beter past bij de ontwikkeling van de leerling. De VO-scholen begeleiden in samenspraak met het Samenwerkingsverband VO een dergelijke aanmelding.

De toelatingsbrieven worden door het VO in de eerste / tweede week van juni verzonden.

Bijlage 1 Adviesformulier

(Zie pdf)

Bijlage 2 VMBO Algemene informatie

Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, meestal afgekort tot vmbo, is een van de vier vormen van voortgezet onderwijs in Nederland.  Het vmbo bestaat sinds 1999 en omvat de mavo en het vbo. Het vmbo sluit, net als de havo en het vwo, aan op de basisschool en duurt vier jaar (leeftijd: 12-16 jaar). Het VMBO kent in de brugklas drie leerwegen. De gemengde leerweg wordt vanaf het derde leerjaar aangeboden.

Basisberoepsgerichte leerweg (BB)

Deze leerweg is bestemd voor leerlingen die leren door doen. Qua belasting is deze leerweg minder zwaar dan de kaderberoepsgerichte leerweg. De leerlingen doen examen in vier algemene vakken en een beroepsgericht vak. Het examenprogramma voor deze leerweg is cognitief minder uitgebreid dan die van de andere leerwegen binnen het vmbo en dus ook minder zwaar. Deze leerweg sluit aan op het MBO niveau 2.

Kaderberoepsgerichte leerweg (KB)

Deze leerweg is bedoeld voor praktisch ingestelde kinderen en heeft vanaf het derde leerjaar naast algemene vakken een beroepsgericht programma van meer dan tien uur. Daarin wordt geoefend voor een bepaalde bedrijfstak of sector en wordt de theorie aangeboden die daarbij hoort. De exameneisen van de kaderberoepsgerichte leerweg liggen dicht bij de exameneisen van de theoretische leerweg. De benaming kaderberoepsgericht verwijst naar het feit dat de leerlingen al bezig zijn met een opleiding die in zijn geheel gericht is op een functie op kaderniveau (niveau 3 of 4 in het mbo).

Theoretische leerweg (TL)

Deze leerweg is er voor theoretisch ingestelde leerlingen. Deze leerweg is niet gericht op een bepaalde beroepskeuze. Vandaar de benaming ‘theoretische leerweg’. De leerlingen doen examen in zes algemene vakken, waaronder Nederlands en Engels.

Er zijn TL-afdelingen die voor hun opleiding de term MAVO gebruiken.

Gemengde Leerweg (GL)

Na het tweede leerjaar kunnen de leerlingen kiezen voor een theoretische leerweg met alleen theoretische vakken of voor de gemengde leerweg theoretische vakken en een beroepsgericht vak. In de gemengde leerweg krijgen de leerlingen alleen de theorie van het beroepsgerichte vak, geen praktijk. De exameneisen van de theoretische vakken zijn gelijk aan die van de theoretische leerweg.

Bijlage 3 VMBO met Leerwegondersteuning OPDC en Praktijkonderwijs

Nieuwe leerwegen en zorgstructuur

In 1999 is begonnen met de invoering van het Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) in het voortgezet onderwijs. Dat heeft geleid tot de invoering van leerwegen en een nieuwe zorgstructuur.

Leerwegen:
-       basisberoepsgerichte leerweg;
-       kaderberoepsgerichte leerweg;
-       theoretische leerweg / gemengde leerweg;

Zorgstructuur:
-          leerwegondersteunend onderwijs (LWOO);
-          praktijkonderwijs (PrO);
-          de mogelijkheid tot stichten van een Orthopedagogisch en Didactisch Centrum (OPDC), waarvan in Alkmaar gebruik gemaakt is

Waarvoor bedoeld

• Het leerwegondersteunend onderwijs in het VMBO is bedoeld voor die leerlingen, die wel een diploma in een van de leerwegen kunnen halen, maar niet zonder voortdurende extra hulp.
• Het praktijkonderwijs is bedoeld voor leerlingen die, ook met extra zorg, geen regulier diploma in een van de leerwegen kunnen behalen. Deze leerlingen zijn het beste gediend met onderwijs dat hun direct toegang biedt tot de arbeidsmarkt
• Het OPDC biedt onderwijs op VMBO niveau. Vrijwel alle leerlingen hebben ook een beschikking voor leerwegondersteunend onderwijs. De leerlingen worden in het OPDC geplaatst omdat zij vooralsnog niet kunnen profiteren van regulier VMBO met LWOO. De reden daarvan is doorgaans de combinatie van (ernstige) leer- werkhoudings- en motivatieproblemen. Het OPDC is een schakelschool. Na een verblijf van één of twee jaar worden de leerlingen geschakeld naar regulier VMBO.

Wie vraagt het leerwegondersteunend onderwijs of praktijkonderwijs aan?

• De school voor voortgezet onderwijs vraagt (in overleg met de ouders) de beschikking aan. Daartoe wordt een leerlingendossier ingediend.
• De Regionale Verwijzingscommissie (RVC-VO) beoordeelt, of een leerling voor LWOO of PrO  in aanmerking komt.
• Op basis van de verleende beschikking kan de leerling het leerwegondersteunend of praktijkonderwijs gaan volgen.

Wanneer wordt de beschikking afgegeven?

Drie criteria staan centraal:

• het IQ van de leerling;
• de leerachterstand;
• eventueel sociaal-emotionele problematiek.
  
• In schema

Bij de bepaling van de leerachterstand gaat het om:
-          technisch lezen;
-          begrijpend lezen;
-          spellen;
-          inzichtelijk rekenen.

Bij de beoordeling van de leerachterstanden zijn voor de RVC het begrijpend lezen en het inzichtelijk rekenen doorslaggevend. Er moet minimaal op twee leergebieden een achterstand zijn. Eén van die twee is rekenen of begrijpend lezen.

Bij de sociaal-emotionele problematiek gaat het alleen om problematiek, die de leerling voortdurend belemmert in de deelname aan het leerproces. Denk bijvoorbeeld aan:
-          leermotivatie;
-          zelfvertrouwen;
-          doorzettingsvermogen;
-          sociale wenselijkheid.

Grensverkeer tussen VMBO en Praktijkonderwijs

Met een afgegeven beschikking voor het Praktijkonderwijs mag een leerling onderwijs volgen in het VMBO met Leerwegondersteuning. Het gaat dan om leerlingen, grensgevallen, die men toch een kans in het VMBO wil geven. Mochten deze leerling het onverhoopt niet redden, dan kunnen zij terugvallen op  het Praktijkonderwijs.

Andersom kan inmiddels ook. Een VMBO-leerling met een LWOO-beschikking kan via

een herindicatie afstromen naar het Praktijkonderwijs. Maar, dan moet het natuurlijk wel zo zijn dat de leerling verkeerd geplaatst is in het VMBO. Het VMBO moet goed in beeld brengen wat de zware belemmeringen zijn voor een succesvolle schoolloopbaan. En wat men er allemaal aangedaan heeft die belemmeringen op te heffen en hoe het komt dat die pogingen niet lukken. Het Praktijkonderwijs heeft vervolgens het laatste woord bij plaatsing.

Bijlage 4 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 6 augustus 2011

Vaststelling van de screenings- en testinstrumenten ten behoeve van de indicatiestelling voor leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) en praktijkonderwijs (PrO) voor het schooljaar 2012–2013 (Regeling screenings- en testinstrumenten LWOO en PrO schooljaar 2012–2013)

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2011-15096.html